رجيستر به معناي ثبات يا ثبت كننده و رجيستري (R egistry ) به مكاني گفته مي شود كه اطلاعات مهم در آنجا به ثبت ميرسند. براي مثال هنگامي كه تصوير زمينه ميزكار (desktop) را تغيير مي دهيد اين اطلاعات در رجيستري ثبت مي شود و براي مرتبه بعدي كه ويندوز شروع به كار ميكند از طريق رجيستري مي فهمد كه چه تصويري را بر روي ميز كار قرار دهد. و يازماني كه جاي كليدهاي چپ و راست ماوس را از طريق control panel تغيير مي دهيد ويندوز هنگام شروع به كار بعدي از طريق رجيستري مي فهمد كه بايد جاي كليدهاي چپ و راست ماوس را عوض كند. در واقع راز حافظه قدرتمند ويندوز رجيستري مي باشد و رجيستري يك ابزار فوق العاده قوي و در عين حال پيچيده جهت دستكاري ويندوز نيز مي باشد. البته با داشتن اطلاعات كافي در مورد رجيستري و مقداري جرات ميتوان انواع كارهاي غير ممكن را ممكن ساخت مانند : مخفي كردن درايوها ، غير فعال كردن shut down ، افزايش سرعت منوها ، شكستن قفلهاي نرم افزاري ساده و حتي ايجاد انواع ويروسهاي ساده و مخرب. در اين Topic سعي شده كه اطلاعات نسبتاً جامعي درباره رجيستري ارائه شود سپس با شناخت رجيستري چند نمونه از تكنيكهاي بالا را نيز بطور كامل در Topicهاي گذشته تشريح كردم.
آيا تا به حال با خود فكر كرده ايد كه چرا بايد يك برنامه را نصب كرد؟ چرازماني كه ويندوز را دوباره نصب مي كنيد، كلية نرم افزارهايي را كه قبلاً نصب كرده ايد ديگر كار نمي كنند و دوباره بايد آنها را نصب كرد؟
كليد كليه اين سؤالات چيزي نيست مگر Registry . هنگامي كه يك نرم افزار را نصب مي كنيد، عمده ترين كاري كه هنگام نصب صورت مي گيرد كپي كردن فايلهاي برنامه بر روي هارد ديسك است و ديگر اينكه آن نرم افزار فايلهاي رجيستري را باز كرده و اطلاعات خود را به رجيستري اضافه مي كند كه عبارتند از : اضافه كردن آيكون هاي آن برنامه بر روي منوي start \ Programs و قرار دادن يك ميان از برنامه بر روي ميز كار مي باشد . دليل اصلي كه بايد بعداز نصب كردن يك برنامه كامپيوتر را Reset اين است كه در هنگام نصب، در فايلهاي رجيستري تغييراتي ايجاد مي شود و رجيستري فقط هنگام شروع به كار كامپيوتر خوانده و اجرا مي شود براي همين منظور جهت اعمال اين تغييرات در رجيستري بايد كامپيوتر را مجدداً شروع به كار كنيم. زماني كه ويندوز شروع به كار ميكند اولين مرحله اي كه انجام مي شود مرحله مقدار دهي اوليه (ii nitialization) مي باشد در اين مرحل است كه فايلهاي رجيستري خوانده شده و ويندوز كليه تنظيمات خود از قبيل تصوير ميزكار، نوع كارت گرافيك، نوع كارت صوتي و … را تشخيص داده و سپس شروع به كار مي كند. بطور كلي، كليه نرم افزارها داراي مرحلة مقدار دهي اوليه (initialization ) مي باشند كه اين اطلاعات در فايلهايي با پسوند . ini قرار دارند و قبل از شروع به كار نرم افزار ابتدا اين فايلها خوانده شده و تنظيمات مورد نياز را به نرم افزار گوشزد ميكند.
براي مثال هنگامي كه برنامة N C (Norton Commander) را نصب مي كنيد در داخل پوشه Nc فايلي با نام NC.ini ميباشد كه كلية تغييراتي را كه در اين برنامه اعمال كنيد از قبيل تغيير دادن رنگ، فعال يا غير فعال كردن نمايش ساعت و … در اين فايل ذخيره مي شود و براي مرتبة بعدي كه اين برنامه را اجرا مي كنيد تغييراتي را كه قبلاً انجام داده ايد توسط اين فايل خوانده شده و اجرا مي شود. نكته مهم اينكه در صورتي كه اين فايل داراي مشخصه فقط خواندني(Read-only) باشد ديگر تغييراتي را كه در برنامه صورت مي گيرد نمي تواند در اين فايل ذخيره شود و به همين دليل براي مرتبة بعدي كه نرم افزار را اجرا مي كنيد تغييراتي را كه قبلاً انجام داده ايد را نمي توان مشاهده نمود.