سیستمی است که برای جلوگیری از تصادفات و ایجاد بستری مناسب و کارآمد برای حرکت روان ترافیک (عبور و مرور) هوایی، راهنمایی های لازم را به کلیه یگانهای پروازی (هواگردها) ارائه می‌‌دهد.

مراقبت پرواز به دو زیر مجموعه تخصصی عمده قابل تفکیک می‌‌باشد که می‌‌توان از آنها با عناوین واحد کنترل پایانه پرواز و واحد کنترل مسیر پرواز نام برد. واحد کنترل پایانه پرواز مسئول هدایت ترافیک هوایی در محدوده 30 ناتیکال مایلی هر فرودگاه می‌‌باشد، در حالیکه ترافیک موجود در مسیر بین پایانه‌های اصلی و همچنین نقاطی که به دلیل نداشتن ترافیک قابل توجه، نیازی به یک پایانه مجهز ندارند، توسط واحد کنترل مسیر هدایت می‌‌شوند.

افرادی که مسئول کنترل ترافیک پایانه‌ای هستند و بطور مصطلح آنان را کنترلر می‌‌نامند، در مجموئه اماکن و تاسیساتی مشغول به کار هستند که انها را بترتیب برج مراقبت پرواز یا بطور اختصار ( ATCTs ) و پایانه کنترل تقرب بوسیله رادار یا بطور اختصار ( TRACON )، می‌‌نامند. در بعضی از نقاط پرسنل مورد نیاز بطور مشترک و همزمان در ATCT و TRACON با یکد یگر همکاری می‌‌کنند، در حالیکه در دیگر نقاط، برج مراقبت و TRACON کاملا از یکد یگر جدا بوده و بطور مستقل عمل می‌‌کنند. برای مثال فرود گاه بین المللی هنولولو دارای تاسیسات مشترک می‌‌باشد، در صورتی که برج مراقبت فرود گاه اوهارای شیکاگو در محل فرودگاه واقع می‌‌باشد، ولی تاسیسات کنترل تقرب رادار آن در فاصله‌ای دورتر و در الجین ایلینویز واقع می‌‌باشد.

انواع هواپیما از نظر نوع بال

از نظر نوع بال ، بطور کلی دو نوع هواپیما وجود دارد:

هواپیماهای با بال ثابت (Fixed wing Aircraft)

هواپیماهای با بال چرخنده (Rotary wing Aircraft)

نوع اول هواپیما و به نوع دوم هلیکوپتر یا چرخبال نام دارد. هواپیما‌ها عموما‌ دارای بال ثابت هستند و در طول پرواز بال نمی‌چرخد. ولی هلیکوپتر ، هواپیمائی است که بالش در حال پرواز به دور یک محور می‌چرخد.

انواع هواپیما از نظر دارا بودن سرنشین

از نظر دارا بودن سرنشین ، هواپیماها به دو گونه کلی تقسیم می‌گردند:

هواپیماهای با سرنشین (Manned Aircraft)

هواپیماهای بدون سرنشین (Unmanned Aircraft)

هواپیماهای بدون سرنشین شامل موشک هدایت شونده ( Missile ) ، موشک هدایت نشونده ( Rocket ) ، هواپیماهای کنترل از راه دور ( RPV یا Remote Piloted Vehicle ) و غیره می‌باشند.

انواع هواپیما از نظر چگالی

از نظر جرم حجمی هواپیماها به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

هواپیماهای سنگینتر از آزمایشهای مربوط به هوا (Heavier than Air Aircraft)

هواپیماهای سبک‌تر از آزمایش‌های مربوط به هوا (Lighter than Air Aircraft)

نوع دوم شامل بالن (Balloon) ، کشتی هوائی (Air ship) و مانند اینهاست.

انواع هواپیمای مانوری

از نظر قدرت مانوری ، هواپیماها به چهار نوع مختلف تقسیم می‌کردند:

هواپیماهای غیر مانوری (Normal (Non - Aerobatic) Aircraft)

هواپیماهای نیمه مانوری (Utility (Semi - Aerobatic) Aircraft)

هواپیماهای مانوری (Aerobatic Aircraft)

هواپیماهای بسیار مانوری (High Maneuverability Aircraft)

از جنبه‌های دیگر از قبیل وزن ، نوع برخاستن ، قدرت مخفی شدن از دید رادار (Stealth) ، موتور و ... نیز هواپیماها به انواع مختلف تقسیم بندی می‌شوند.

انواع هواپیمای نظامی (Military Aircraft)

هواپیمای بمب افکن

هواپیمای رهگیر

هواپیمای جنگنده

هواپیمای شکاری

هواپیمای حمل و نقل نظامی

هواپیمای شناسایی و جاسوسی

هواپیمای مخفی از دید رادار (استیلت)

هواپیمای سوخت رسان

هواپیمای پشتیبانی نزدیک

هواپیمای گشت

هواپیمای آموزشی نظامی

هواپیمای ضد زیر دریایی

هواپیمای هشدار سریع

هواپیمای فرماندهی هوایی

هواپیمای مخابراتی

هواپیمای سیبل (هدف)

هواپیمای ضد شورش

هواپیمای دیده بانی

هواپیمای مراقبت دریایی

هواپیمای آزمایشی

هواپیمای ضد کشتی

هواپیمای ضد تانک

هواپیمای دفاع هوایی

انواع هواپیما از نظر مکانیزم پرواز

هواپیمای با باند صفر یا هواپیماهای عمود پرواز

هواپیمای با باند کوتاه - کمتر از 150متر

هواپیمای با باند معمولی

هواپیمای معمولی یا خشکی نشین

هواپیمای آب نشین توانایی فرود روی آب را دارند.

هواپیمای دو زیست

هواپیمای ناو نشین

انواع هواپیماها از نظر نوع موتور (Power Plant)

موتور پیستون پراپ:

پراپ مخفف کلمه پروپلر (Propeller) و به معنی پروانه (ملخ) هواپیما می‌باشد. در اینگونه موتورها نیروی پیشران (Propulsion) توسط پروانه تولید می‌شود که پروانه نیز بوسیله موتور پیستونی می‌چرخد. محدودیت استفاده از این موتورها وزن آنهاست، زیرا درصورتی که نیروی زیادی از این موتور‌ها بخواهیم باید موتورهایی با وزن بسیار زیاد طراحی گردند.

موتور توربو پراپ (پراپ جت یا توربو ملخی):

در این موتورها نیز نیروی اصلی توسط پروانه تولید می‌شود ولی چرخش پروانه توسط موتور جت صورت می‌گیرد. هواپیمای ایران 140 ( An - 140) نیز از این گونه موتورها بهره می‌گیرد.

موتور توربو جت:

به زبان ساده این موتورها آزمایشهای مربوط به هوا را از ورودی (Intake) به داخل کشیده و پس آنکه انرژی زیادی به آزمایشهای مربوط به هوا داده شد آنرا با سرعت زیاده از انتهای موتور خارج می‌کند و تغییر سرعت قابل توجه در ورودی و خروجی موجب حرکت هواپیما می‌گردد.

موتور توربو فن:

ساختمان اینگونه موتورها همان ساختمان موتورهای توربوجت است، با این تفاوت که این موتورها دارای قطر بزرگتری هستند و همه هوای ورودی از داخل موتور عبور نمی‌کند. بلکه مقداری آزمایشهای مربوط به هوا از اطراف بدنه موتور و در داخل یک پوسته حرکت می‌کند.

موتور توربو شفت:

این موتورها در هلیکوپتر‌ها کاربرد دارند و شباهت زیادی به موتورهای توربو پراپ دارند.

بمعنی یافتن جهت و مسافت بوسیله امواج رادیویی اختراع رادار به حدود 50سال پیش بر می گردد در آن هنگام که مطالاعات روی امواج رادیویی انجام می شد در شروع جنگ جهانی دوم روی این تکنیک توسط دانشمندان بریتانیایی برای امور دفاعی کشور مطا لعات قابل توجهی انجام گرفت بعدا پیشرفت های زیادی دراین موردبه عنوان یک کمک برای دریا نوردی و همچنین برای دفاع انجام شد رادار در تاریخ الکترونیک مقام مهمی دارد زیرا بسیاری از تکنیک ها در ابتدا توسط مهندسین رادار توسعه یافت تا احتیاجات نظامی را رفع کند و بعد پس از پیشرفت های زیاد در کاربرد های دیگر الکترونیک مورد استفاده قرار گرفت .

طرز عمل رادار: