آیپاد چگونه كار میكند
در مقایسه با اغلب پخشكنندههای صوتی همراه، برای نصب آیپاد روی سیستم و استفاده از آن، نرمافزار خاصی نیاز است. در اینجا هدف فقط كپینمودن چند فایل MP3 یا AAC در سیستمفایل لینوكس نیست، بلكه میخواهیم چگونگی مدیریت آهنگها را روی آیپاد بررسی كنیم. آهنگها در آیپاد در یك بانك اطلاعاتی مخصوص به نامiTunesDB نگهداری میشوند. iTunesDB مدیریت Playlist را بر عهده دارد. متأسفانه فرمت این بانك ذخیرهسازی آهنگها انحصاری است و شركت اپل به هیچ شركت دیگری اجازه نداده است نرمافزاری برای مدیریت آهنگها روی آیپاد تولید و منتشر نماید. iTunes نرمافزار مخصوص اپل برای این منظور است كه فقط برای سكوهای سیستمعامل مكینتاش و ویندوز ارائه شده است و نسخه تحت GNU/Linux یا BSD برای آن وجود ندارد.
آیپاد روی لینوكس
مدلهای جدید آیپاد به وسیله كابل USB به كامپیوتر متصل میشوند. لینوكس برای كار با USB همیشه آماده است و به خوبی از این درگاه پشتیبانی میكند. به همین خاطر هنگامی كه آیپاد توسط كابل USB به كامیپوتر متصل میگردد، در توزیعهای معروف لینوكس به صورت خودكار شناخته میشود و به عنوان یك دستگاه ذخیرهسازی به سیستمفایل لینوكس متصل میگردد. تا این مرحله وضعیت خوب است. چون میتوان از آیپاد به عنوان یك حافظه همراه برای جابهجایی فایلها، اسناد یا تصاویر استفاده نمود!
كپی كردن پوشه آهنگها روی سیستمفایل آیپاد بیفایده است. چون آنها را پخش نخواهد كرد؛ به همان دلیلی كه در بالا بدان اشاره شد. این آهنگها باید از مدخل بانك اطلاعاتی iTunesDB عبور كنند و توسط آن شناسایی شوند. گاهی ممكن است توزیع لینوكس شما به صورت خودكار آیپاد را شناسایی نكند. در چنین شرایطی باید خودتان اقدام به اتصال آن به سیستمفایل لینوكس با دستوری مشابه زیر نمایید:
mount -t vfat /dev/sda /media/ipod
البته باید پیش از اجرای دستور دایركتوری /media/ipod را در دایركتوری mnt ساخته باشید. آیپاد در دو مد كار خواهد كرد: ویندوز و اپل. تفاوت این دو حالت كاری نیز در سیستمفایل آنها است. سیستمفایل اپل HFS است كه در برخی از هسته توزیعهای لینوكس از آن پشتیبانی میشود. بنابراین میتوان با فعال نمودن آن در لینوكس مشكل شناسایی فایلهای مالتیمدیا را برطرف نمود. این كار با دستور زیر صورت میگیرد:
mount -t hfs /dev/sda /media/ipod
گاهی با اجرای این دستور پیغام خطایی صادر میشود و اعلان میكند كه هسته از این فرمت پشتیبانی نمیكند. در این شرایط باید به سراغ فرمت سیستمفایلی ویندوز یعنی FAT برویم. كار با این فرمت توسط ابزار GTKPod صورت میگیرد كه در ادامه بدان اشاره خواهیم كرد. نهایتاً پس از انتقال اطلاعات یا آهنگهای مالتیمدیا روی آیپاد باید آن را از سیستمفایل لینوكس جدا یا اصطلاحا ًUmount نماییم. این عملیات برای لینوكس و دستگاه آیپاد ضروری است. برای این منظور میتوان با راست كلیك روی آیكون آیپاد در محیط گنوم و انتخاب گزینه Umount و در محیط KDE با گزینه Safely remove این كار را انجام داد.
به خاطر داشته باشید كه پیش از Umount نمودن آیپاد، تمام پوشههای بازشده روی دستگاه را ببندید. اگر تصمیم دارید از طریق خط فرمان عملیات Umount را انجام دهید، باید از دستور eject /dev/sda استفاده نمایید. اشاره به این نكته نیز مناسب است كه لینوكس دستگاههای اتصالی از طریق درگاه USB را با نام sd میشناسد. اولین دستگاه sda و به همین ترتیب دستگاههای دوم و سوم به نامهای sdb و sdc شناخته میشوند.
GTKpod؛ ابزار مدیریت آیپاد
ابزار GTKpod قدرتمندترین ابزار كار با آیپاد در لینوكس است. این ابزار یك برنامه پخشكننده صوتی و تصویری یا یك برنامه كار با فایلهای تحت فرمت برنامه iTunes نیست. هدف این برنامه به وجود آوردن امكانات پشتیبانی از آیپاد در لینوكس و مدیریت فایلها و metadata است.
رابط كاربری برنامه GTKpod مانند iTunes است و اگر تجربه كار با iTunes را دارید، به آسانی خواهید توانست با ابزار GTKpod كار كنید و عملیات خود را پیگیری نمایید. همانند iTunes این برنامه به دو بخش تقسیم شده است: در بخش سمت چپ PlayList قرار دارد و بخش سمت راست مربوط به آهنگهای انتخابی از Playlist است.
افزودن یك آهنگ جدید
برای افزودن یك آهنگ جدید به سیستمفایل آیپاد میتوان از دكمههای +Files برای یك فایل و +Dirs برای یك پوشه از آهنگها استفاده نمود. آهنگهای افزوده شده به صورت خودكار به Playlist افزوده خواهند شد. با دكمه +Playlist میتوانید یك Playlist جدید روی آیپاد درست كنید.
حذف آهنگ
برای حذف یك آهنگ از روی آیپاد، آهنگ یا آهنگهای مورد نظر را انتخاب و با راست كلیك روی آنها یكی از دو گزینه زیر را انتخاب میكنید:
Remote from playlist: این گزینه آهنگ را فقط از دورن Plylist انتخاب شده پاك میكند. ولی این آهنگ هنوز روی آیپاد است.
Remote from iPod: این گزینه آهنگ یا پوشه مورد نظر را به صورت فیزیكی از روی حافظه آیپاد پاك خواهد كرد.
ثبت تغییرات
با اعمال تغییرات روی آیپاد با استفاده از برنامه GTKpod، به صورت خودكار این تغییرات اعمال نخواهد شد و نیاز به هماهنگسازی آنها وجود دارد. برای این منظور از دكمه Sync استفاده میشود.
با زدن این دكمه، تغییرات صورت گرفته در وضعیت آهنگها و آهنگهای جدید و حذف آهنگهای قدیمی روی بانك اطلاعاتی iTunes اعمال میشوند. این عملیات با توجه به سرعت دستگاه و درگاه USB مدت زمانی از چند ثانیه تا چند دقیقه به طول خواهد انجامید.
گزینههای دیگر
غیر از گزینههای استاندارد و معمولی هر نرمافزار، GTKpod از برخی قابلیتهای دیگر نیز استفاده میكند. مهمترین آنها عبارتند از:
Advanced filtering: برای جستوجو میان Plylist و آهنگهایی كه با علامتهای ویژهای از دیگر آهنگها جدا شدهاند.
iPod Initializing: برای اعمال تغییرات تنظیمات اولیه آیپاد در زمان نصب یك نرمافزار یا تغییر سیستمفایل دستگاه. عملیات Initializing روی این دستگاه به معنی ساختنِ دایركتوریهای مخصوص جدید به همراه فایلهای iTunesDB خالی است.
Normalize: برای هماهنگسازی میزان صدای آهنگهای مختلف در هنگام پخش و تعدیل صداهای نامناسب روی آیپاد استفاده میشود.
نرمافزارهای پخشكننده صوتی سازگار آیپاد
شاید دوست داشته باشید با یك نرمافزار پخشكننده صوتی با آیپاد كار كنید. نرمافزارهای زیادی برای لینوكس وجود دارند كه از آیپاد پشتیبانی میكنند، اما هر یك ویژگیها و محدودیتهایی دارند. برای نمونه، عمیاتهای حذف و اضافه نمودن یك تراك صوتی با هر نرمافزار قابل انجام نیست. در ادامه نگاهی به معروفترین نرمافزارهای پخشكننده صوتی كار با آیپاد خواهیم انداخت.
Amarok
این برنامه یك پخشكننده پیشفرض محیط KDE است و در نسخههای اخیر خود پشتیبانی خوبی از آیپاد شامل خواندن و نوشتن روی بانك iTunesDB انجام داده است. پس از شناخته شدن آیپاد در لینوكس، میتوان آهنگهای انتخابشده در Playlist این نرمافزار را با عملیات كشیدن و رها كردن به حافظه آیپاد منتقل نمود. پس از رها كردن فایل گزینه Transfer نمایش داده خواهد شد كه با تأیید آن، فایل یا فایلهای مورد نظر به آیپاد افزوده میشوند و برای iTunesDB تعریف خواهند شد. متأسفانه هنوز با استفاده از Amarok امكان مدیریت Playlist دستگاه وجود ندارد و همانند نرمافزار GTKPod نمیتوان با آیپاد كار كرد. Amarok همگام با محیط KDE در حال توسعه است و مطمئناً در نسخههای آتی پشتیبانی بهتری از آیپاد خواهد داشت.
Rhythmbox
این برنامه پخشكننده صوتی، پیشفرض محیط گنوم است كه نسخه 1.3.9.0 آن در توزیع Ubuntu Dapper Drake به كار گرفته شده است. Rhythmbox قابلیت خواندن فایلها از روی آیپاد را دارد. ولی نوشتن روی آیپاد با این نرمافزار نیازمند پشتیبانی محیط گنوم از توابع آیپاد است. هنگام استفاده از این برنامه میتوانید برای انتقال فایلهای خود به آیپاد، از برنامه Amarok استفاده كنید. البته سرعت كار شما را تا حدودی پایین خواهد آورد، ولی فعلاً چارهای نیست.
Banshee Music Player
Banshee یكی دیگر از نرمافزارهای پخشكننده موسیقی در لینوكس است كه اخیراً توجه ویژهای بدان شده است. یكی از قابلیتهای ویژه این نرمافزار در كنار رابط آسان آن، پشتیبانی از آیپاد است. به طوری كه كاربران با Bansheeقادر به اضافه یا حذف نمودن یك آیتم روی آیپاد و گوش دادن به فایلهای موسیقی روی آن هستند. این نرمافزار به صورت خودكار آیپاد را شناسایی مینماید و به پانل سمت چپ برنامه اضافه میكند. Banshee سیستمفایل آیپاد را میشناسد و قادر به هماهنگسازی آن و پخش آهنگها روی آن در لینوكس است. در حقیقت این نرمافزار را میتوان رابط گرافیكی برای كار با آیپاد در محیط گنوم دانست.
Gnupod؛ ابزار خط فرمان كار با آیپاد
لینوكس مانند همیشه علاوه بر ابزارهای گرافیكی، یك ابزار خط فرمان نیز برای مدیریت آیپاد به نام gnupod-tools ارائه كرده است.
این ابزار برای كاربرانی مناسب است كه به ابزارهای گرافیكی دسترسی ندارند یا با فرامین خط فرمان راحتتر هستند. پارامترهای این ابزار عبارتند از:
gnupod _ addsong: با این فرمان میتوان یك یا چند آهنگ را به آیپاد افزود. همچنین میتوان كیفیت یا اندازه فایل آهنگ را تغییر داد. آرگومان reencode=int-- با مقدار int=0..9 میتواند اندازه و كیفیت فایل آهنگ را تغییر دهد.
gnupod _check: همراه با آرگومان fixit-- میتواند به تست و تعمیر مشكلات iTunesDB بپردازد. مشكلاتی كه تا این دستور قابل حل میباشند، مشكلات عدم Umount نمودن آیپاد در هنگام قطع اتصال آن از كامپیوتر یا مشكلات به وجود آمده از سوی نرمافزارهای مدیریت آیپاد هستند.
gnupod _search: یك فرمان برای جستوجو در كتابخانه آیپاد به دنبال یك آهنگ با مشخصات خاص در یك پوشه یا Playlist است.
نتیجهگیری
همانطور كه دیده میشود نمیتوان در لینوكس از تمامی قابلیتها و ویژگیهای پخشكننده معروف و پركاربرد آیپاد استفاده نمود. این امر به خاطر عدم پشتیبانی شركت سازنده این دستگاه یعنی اپل از لینوكس و عدم ارائه یك نسخه از سیستم فایل آیپاد تحت لینوكس است. با این وجود آیپاد در لینوكس شناسایی میشود و همانند یك دستگاه ذخیرهسازی با اطلاعات برخورد میكند و ابزارها و نرمافزارهای اپنسورس تحت لینوكس سعی در برقراری ارتباط با آن و فراهم نمودن امكانات اولیه كار با آن دارند. با رقابتی كه میان شركتهای تولیدكننده نرمافزار و كاربران علاقمند میان سازگاری آیپاد و لینوكس به وجود آمده است، باید در آیندهای نزدیك شاهد اتفاقاتی خوب در این زمینه باشیم. شاید خود شركت اپل گوی سبقت را از رقبا ببرد و نسخه تحت لینوكس iTunes را ارائه كند.
منابع آنلاین راهنمای آیپاد در لینوكس:
www.cavecanen.org/linux/ipod
www.linuxjournal.com/article/8160
http://people.csail.mit.edu/adonovan/hacks/ipod.html
http://changelog.complete.org/posts/495-An-iPod-under-Linux.html